Hoe en wat: dit zijn de spelregels van beachvolleybal

Volgens de spelregels van beachvolleybal speel je een wedstrijd op een rechthoekig zandveld van 16 meter lang en 8 meter breed. Dit veld is dus kleiner dan bij zaalvolleybal. De middenlijn verdeelt het veld in twee gelijke helften. Er is geen specifieke aanvalslijn aanwezig, wat betekent dat je als speler vanaf elke plek mag aanvallen. Elk team bestaat uit twee spelers. Er zijn geen wisselspelers en geen coach langs de zijlijn. Dit houdt in dat je als speler zelf alles mag bepalen: de tactiek, communicatie en aanmoediging. Omdat je bovendien speelt met in totaal twee spelers heeft iedereen een allround rol. Er zijn geen vaste spelers, zoals een spelverdeler of libero. Omdat je met beide spelers het volledige speelveld bedient, maak je veel bewegingen. Van duiken tot slimme plaatsingen van de bal. Om je energie zoveel mogelijk te sparen, is het belangrijk dat je goed met je partner samenwerkt. Vaak zie je dat één speler de blokker is aan het net, terwijl de ander de verdediger achterin is. Deze rollen kun je uiteraard voortdurend verwisselen, zodat je gevaarlijker bent voor je tegenstander.

Het net staat volgens de spelregels van het beachvolleybal op 2,43 meter hoogte bij mannen en 2,24 meter bij vrouwen. Er zijn in de buitenlucht altijd wind en zon aanwezig, dus de omstandigheden veranderen continu. Om het spel eerlijker te maken, wissel je daarom volgens de spelregels van het beachvolleybal van kant na elke 7 punten. De teamopstelling is verder vrij. Er is geen verplichte rotatie zoals in het zaalvolleybal. Alleen de serveerder wisselt na elk punt. Hierdoor is meer snelheid en variatie in de wedstrijd. Beachvolleybal is dus enorm uitdagend in vergelijking met regulier volleybal, maar vraagt ook om een sterke samenwerking met je partner. 

De service is in het begin van elke rally van het beachvolleybal. Je mag op elke plek achter de achterlijn serveren, zolang je maar binnen de breedte van het veld blijft. Zodra de scheidsrechter fluit, heb je volgens de spelregels van het beachvolleybal 5 seconden om te serveren. De service mag je zowel boven- als onderhands uitvoeren. In de praktijk kiezen vrijwel alle spelers voor een bovenhandse sprongservice. Deze service brengt meerdere voordelen met zich mee. Zo is deze slag krachtiger, moeilijk te lezen en lastiger te verdedigen. Met deze service zet je druk en kun je gelijk een punt scoren.

Binnen de spelregels van beachvolleybal geldt geen rotatiesysteem zoals in het zaalvolleybal. Echter geldt wel dat na elk punt waarbij je team mag serveren de spelers van rol wisselen. Degene die net niet geserveerd heeft, maakt nu de service. Zo komt elke speler om de beurt aan de service. Verder blijf je als speler vrij om het veld zelf in te delen. De service moet wel aan een aantal regels voldoen. De bal mag de netrand raken, zolang de bal over het net in het speelveld van de tegenstander komt. Landt de bal buiten het veld of raakt deze een tegenstander van je eigen team? Dan krijgt de tegenstander een punt. Als tegenpartij sta je klaar om de bal te ontvangen. De service is dus niet alleen een kans om te scoren, maar ook perfect om de aanval van de tegenpartij te verstoren.

Volgens de spelregels van beachvolleybal mag elk team de bal maximaal drie keer aanraken voordat deze over het net gespeeld wordt. Een blok telt hierbij als één aanraking. Daarna mag je als team nog twee keer de bal raken. De bal mag niet twee keer achter elkaar door dezelfde speler worden gespeeld, tenzij het eerste contact een blok was. De aanrakingen moeten duidelijk zijn. Slordige en oncontroleerbare aanrakingen worden al snel afgefloten. Vooral bij het setten (bovenhands spelen met twee handen) zijn de spelregels van beachvolleybal streng. De bal moet mooi recht uit de handen vertrekken, zonder te draaien. Een wobbel of spin is volgens de spelregels van het beachvolleybal een fout.

Slaan mag met een open hand, vuist of knokkels, zolang het een vloeiende beweging is. Je mag de bal niet vasthouden of liften. Ook een beweging waarmee je de bal mee omhoog trekt, is niet toegestaan. Een opvallende spelregel in beachvolleybal is bovendien dat je alleen mag duwen of rollen met twee handen als de bal recht voor je komt en je beide armen tegelijk gebruikt. Een scheve duw of zijwaartse beweging fluit de scheidsrechter meestal af. Bij een verdedigende actie op een harde smash, zoals een reflex met gestrekte vingers, zijn de spelregels in beachvolleybal iets soepeler. Deze oefening wordt goedgekeurd, zolang het duidelijk een verdedigende reflex is. 

Beach volleybal voor vrouwen is razend populair. De spelregels zijn hetzelfde als voor mannen. Het enige verschil is de nethoogte. Bij de dames hangt het net op 2,24 meter, terwijl de heren de bal over een net op 2,43 meter hoogte slaan. Verder gelden dezelfde regels voor de service, puntentelling, aanrakingen en overtredingen. Er zijn echter wel verschillen in het spel tussen mannen en vrouwen. Omdat het krachtverschil kleiner is dan bij mannen draait het spel bij de vrouwen vaak meer om het plaatsen van slimme shots. Veel teams gebruiken scherpe korte ballen en pokeshots met de knokkels om punten te scoren. Ook de verdediging is bij de vrouwen sterk ontwikkeld. Zo spelen vrouwen snel, flexibel en zijn ze goed op elkaar ingespeeld. Je ziet zelden verwarring over wie de bal moet nemen.

Beachvolleybal speel je op verschillende niveaus: van recreatief tot professioneel. Dit maakt de sport toegankelijk voor iedereen, ongeacht je leeftijd of hoeveel ervaring je hebt. Recreatief speel je bijvoorbeeld toernooien op het strand, bij sportclubs of op tijdelijke zandvelden in steden. Om serieuzer aan wedstrijden deel te nemen, doe je mee met regionale of landelijke competities. In Nederland organiseert de Nevobo (Nederlandse Volleybalbond) een nationale beachcompetitie. Deze competitie is opgedeeld in verschillende niveaus: van de instapklasse tot de topdivisie. Op internationaal niveau speel je in de FIVB Beach Volleyball World Tour. De beste teams hiervan kwalificeren zich voor EK's, WK's en de Olympische Spelen.

Beachvolleybal is een fysieke en strategische sport die op elk niveau te spelen is. De spelregels zijn overzichtelijk, maar vragen om samenwerking en slim spelinzicht. De basis is op ieder niveau in de sport gelijk: twee spelers, één veld en elke punt telt. Door het rally point systeem, de duidelijke puntentelling en de strakke regels over het aantal aanrakingen blijft het spel snel en spannend. Of je nu kiest voor een recreatief spelletje op het strand of meedoet aan internationale competities: je kent nu de spelregels van het beachvolleybal. Dus trek je sportkleding aan, zoek een teamgenoot en stap het zand in om te scoren.