Sporten met een beperking

Sporten met een beperking: ontdek de kracht van gehandicaptensport en g-sport

Heb je een fysieke of verstandelijke beperking en wil je graag sporten? Dan vraag je je misschien af welke gehandicapte sport bij je past en waar je kunt sporten. Hoe vind je beweegactiviteiten voor gehandicapten bij jou in de buurt en waar let je op als je gaat sporten met een handicap? Je leest het hier.

Wat betekent sporten met een beperking?

Voor sporten met een beperking kun je verschillende termen gebruiken. Een daarvan is het begrip G-sport. Hiermee bedoelen we alle sporten die door mensen met een handicap gedaan kunnen worden. Dat geldt niet alleen voor mensen met een fysieke handicap. Ook als je een verstandelijke handicap hebt, of een visuele of auditieve handicap, is de betreffende G-sport voor jou toegankelijk. Wanneer je een bepaalde sport leuk lijkt om te beoefenen en deze valt onder een G-sport, informeer dan zeker naar de mogelijkheden. Want vaak kun je ook terecht als je autisme hebt.

Het verschil tussen een reguliere sport en G-sport is dat de uitvoering van de sporten iets is aangepast. Bij de G-sport wordt rekening gehouden met de capaciteit van de sporter. De spelregels zijn bijvoorbeeld aangepast of er zijn hulmiddelen aanwezig als ondersteuning. De nadruk ligt op het talent van de sporter, in combinatie met het uithoudingsvermogen, de mentale focus en de kracht. Daarom wordt bij gehandicaptensport gewerkt met classificaties, zodat je met sporters in een team speelt of het tegen andere sporters opneemt die een gelijkwaardige classificatie hebben. 

Wat betekent sporten met een beperking?

Voor sporten met een beperking kun je verschillende termen gebruiken. Een daarvan is het begrip G-sport. Hiermee bedoelen we alle sporten die door mensen met een handicap gedaan kunnen worden. Dat geldt niet alleen voor mensen met een fysieke handicap. Ook als je een verstandelijke handicap hebt, of een visuele of auditieve handicap, is de betreffende G-sport voor jou toegankelijk. Wanneer je een bepaalde sport leuk lijkt om te beoefenen en deze valt onder een G-sport, informeer dan zeker naar de mogelijkheden. Want vaak kun je ook terecht als je autisme hebt.

Het verschil tussen een reguliere sport en G-sport is dat de uitvoering van de sporten iets is aangepast. Bij de G-sport wordt rekening gehouden met de capaciteit van de sporter. De spelregels zijn bijvoorbeeld aangepast of er zijn hulmiddelen aanwezig als ondersteuning. De nadruk ligt op het talent van de sporter, in combinatie met het uithoudingsvermogen, de mentale focus en de kracht. Daarom wordt bij gehandicaptensport gewerkt met classificaties, zodat je met sporters in een team speelt of het tegen andere sporters opneemt die een gelijkwaardige classificatie hebben. 

G-sport en gehandicaptensport uitgelegd

Van bepaalde reguliere sporten kennen we ook de indeling in bepaalde klassen. Bij judo en boksen worden de sporters in gewichtsklassen ingedeeld, zodat de tegenstanders in dat opzicht gelijkwaardig zijn. Bij veel sporten zie je daarnaast dat teams in leeftijdscategorieën zijn verdeeld. Dit is voornamelijk om te voorkomen dat volwassen sporters, die meer kracht hebben of al een beter ontwikkeld lichaam, de jonge sporters die nog in de groei zijn niet overheersen.

De classificatie in de gehandicaptensport kun je vergelijken met de reguliere sport. Bij het toekennen van de classificatie wordt gekeken of je een voor het sporten erkende beperking hebt. Het is dan wel belangrijk om te weten welke G-sport je wilt doen. Iedere tak van sport vraagt andere vaardigheden. Het kan zijn dat je beperking bij de ene sport minder van invloed is dan bij de andere sport. Om te weten in welke klasse je valt, wordt er een keuring uitgevoerd. Soms zijn een aantal (medische) gegevens voldoende.

Na het toekennen van een classificatie ga je op zoek naar een sportvereniging die de sport van je voorkeur aanbiedt. Wil je sporten in de buurt, dan heb je twee opties. Er zijn sportverenigingen die specifieke G-sporten aanbieden. Dit is bijvoorbeeld G-voetbal of G-zwemmen. Je clubgenoten beoefenen allemaal de betreffende parasport. Het is ook mogelijk dat de sportvereniging inclusief is. Dat betekent dat je meedoet met de sporters die geen handicap hebben.

Populaire aangepaste sporten en rolstoelsporten

Er is volop keuze als het gaat om aangepaste sporten. Veel reguliere sporten kunnen gehandicapten ook beoefenen, met wat kleine aanpassingen van spelregels of materialen. Er zijn een paar sporten die speciaal voor de parasporters zijn ontwikkeld. Dit is bijvoorbeeld boccia. Het is vergelijkbaar met indoor petanque en wordt gespeeld door sporters met een zware motorische beperking. Boccia is een onderdeel van de Paralympics, net als goalbal. Deze balsport wordt door mensen met een visuele beperking beoefend op een volleybalveld. Alle spelers hebben een skibril op, zodat geen enkele speler een visueel voordeel heeft ten opzichte van een ander. De bal die gebruikt wordt, is voorzien van belletjes zodat iedere speler op zijn of haar gehoor moet afgaan.

Behalve specifieke gehandicaptensporten zijn er ook aangepaste sporten die erg populair zijn. Daaronder vallen de rolstoelsporten zoals rolstoeltennis. Speel je dit individueel, dan zit je tegenstander over het algemeen ook in een rolstoel. Maar het is ook mogelijk om bij dubbelspel zowel met rolstoeltennissers als met lopende tennissers te spelen. De gemengde teams komen ook voor bij rolstoelbasketbal. Hierbij is het zo dat alle spelers in een rolstoel zitten tijdens het spel. Dat geldt dus ook voor de sporters die in het dagelijks leven geen rolstoel nodig hebben. Op deze manier beweegt iedereen zich op dezelfde manier over het veld en zijn ook de spelregels voor iedere sporter hetzelfde.

Houd je van een beetje actie en kun je tegen een stootje? Dan speel je mee met rolstoelrugby. Als je het iets rustiger aan wilt doen, kun je ook denken aan rolstoelhockey, rolstoelschermen of golfen vanuit je rolstoel. Twijfel je of een sport bij je past of geschikt voor je is, dan kun je langsgaan bij een vereniging in de buurt die een van deze G-sporten aanbiedt. Of zoek de regels van de sport van je voorkeur eens op het internet op. De basisregels van de gehandicaptensport zijn vaak gelijk aan de reguliere spelregels. De aanpassingen hebben betrekking op de grootte van het speelveld, de inzet van de rolstoel tijdens de wedstrijd of de duur van een wedstrijd. Bij een sport als rolstoelhockey zijn ook elektrische rolstoelen toegestaan, wat bij andere sporten zoals rolstoelbasketbal geen optie is. 

Gehandicaptensport in Nederland: waar kun je terecht?

De overkoepelende organisatie voor een aantal sporten met een beperking is Gehandicaptensport Nederland. Dit is de sportbond waar sporten als rolstoelrugby, goalbal en boccia onder vallen. Gehandicaptensport Nederland zet zich op allerlei gebieden in om de gehandicaptensport toegankelijk te maken en deze vorm van sport te bevorderen. Dit doen ze bijvoorbeeld door samenwerkingsverbanden aan te gaan met scholen, zorginstellingen en sportverenigingen.

Gehandicaptensport Nederland leidt mensen op en zet programma’s op in het kader van beweegactiviteiten voor gehandicapten. Het doel is om mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking op recreatief of competitief niveau te laten bewegen. Dit draagt bij aan de mentale en fysieke fitheid.

Wanneer je als parasporter lid bent van Gehandicaptensport Nederland krijg je begeleiding als je deel wilt nemen aan Special Olympics evenementen. Via het fonds gehandicaptensport maak je gratis gebruik van hulpmiddelen als een rolstoel. Daarnaast kun je met al je vragen over het sporten in relatie tot je handicap bij deze organisatie terecht. 

Sporten met een handicap: hoe begin je?

Wil je je conditie verbeteren of ben je op zoek naar een manier om je sociale contacten uit te breiden? In beide gevallen is het deelnemen aan gehandicaptensport een mooi uitgangspunt. Kies een sport die je niet alleen fysiek of mentaal aankan, maar ook een sport die je leuk vindt om te doen. Zo houd je het langer vol en heb je er ook echt plezier in.

Zoek een sportvereniging die je favoriete G-sport aanbiedt. Informeer eventueel ook of je individuele begeleiding kunt krijgen, voor het goed begrijpen van de spelregels bijvoorbeeld, of om de specifieke techniek rustig aan te leren. Afhankelijk van je eigen wensen en mogelijkheden kies je een sport en een vereniging die goed bij je passen en waar je je thuis voelt. Houd je verwachtingen realistisch. Zeker bij technische sporten als schermen, atletiek of tennis kan het even duren voordat je het onderdeel helemaal in je vingers hebt.

Parasport op topniveau: van recreatie tot paralympisch succes

Ben je sportief en ambitieus? Als je goed bent in een bepaalde sport, dan is het een uitdaging om aan wedstrijden mee te doen. Blink je uit in jouw klasse, dan kun je zelfs overwegen om niet langer recreatief te sporten, maar verder te kijken naar de mogelijkheden. Een daarvan is deelnemen aan de Paralympische Spelen. Om te weten of je daarvoor in aanmerking komt, meld je je aan voor de Paralympische Talentendag. Tijdens deze dag, waar vertegenwoordigers van verschillende sportbonden en de experts van TeamNL (het team waar alle Nederlandse paralympische sporters onder vallen) aanwezig zijn, laat je zien waar je kracht ligt. Met als doel dat je opgenomen wordt in het paralympisch team van Nederland.

De Paralympische Talentendag staat open voor sporters van 12 tot 35 jaar met een visuele of lichamelijke beperking of een licht verstandelijke beperking. Soms ontvang je een uitnodiging van de sportbond om mee te doen, maar je kunt je ook zelf online aanmelden via een registratieformulier.

Veel van de parasporters die onder TeamNL vallen, zijn via deze talentendag ontdekt. En dat is niet zonder succes. Tijdens de Paralympische Spelen in 2024 heeft het Nederlands vrouwenteam bij Rolstoelbasketbal goud gewonnen. Ook op de onderdelen kogelstoten, rugslag zwemmen, wielrennen op de weg en tafeltennis wonnen Nederlandse sporters goud in hun eigen klasse. 

Bewegen voor iedereen: de rol van Decathlon

Op welk niveau je ook sport, bewegen is goed voor iedereen. Kies daarvoor een sport die je leuk vindt en die aansluit op je capaciteiten. Kijk naar een sportclub of een vereniging bij je in de buurt die de faciliteiten heeft en waar coaches zijn die je goed begeleiden.

Een deel van je sportplezier komt van het samenspel met je teamgenoten en het feit dat je lekker in beweging bent. Een passende sportuitrusting is daarnaast ook belangrijk. Bij Decathlon weten we dat je altijd reserveonderdelen voor je rolstoel bij de hand moet hebben, zodat je de wedstrijd werkelijk uit kunt spelen. Maar ook comfortabele sportkleding en specifieke materialen als boccia speelballen zijn bij Decathlon verkrijgbaar. Voor een complete uitrusting voor sporten met een handicap kun je dus ook gewoon bij ons terecht. 

Veelgestelde vragen over sporten met een beperking

Wat is een G-sport?

Onder de G-sporten vallen alle sporten die toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. Het is een afkorting van gehandicaptensport.

Wat zijn de problemen die je tegenkomt als je wilt sporten met een handicap?

Vaak zijn de reguliere sportaccommodaties niet ingericht op sporten met een beperking. Of er is te weinig kennis om parasporters goed te begeleiden, mee te laten doen met competities of om te integreren in een team van valide sporters.

Welke aangepaste sporten zijn er?

Vrijwel elke tak van sport kan door mensen met een handicap beoefend worden. Er zijn rolstoelsporten zoals rolstoeltennis en rolstoelbasketbal. Maar ook tafeltennis, golfen en hockey vallen onder de G-sporten.

Ook interessant voor jou!

Schermen

Schermen, wat is dat?

Schermen is een vechtsport waarbij je met name werkt aan je concentratie en je reflexen. Hierdoor zijn je lichaam en geest perfect in harmonie. Ontdek in dit sportadvies de geschiedenis, betekenis en benodigdheden van en voor de sport schermen.

Alles wat jij moet weten over rolstoeltennis

Wat houdt rolstoel tennis precies in? Wat zijn bijvoorbeeld de spelregels en wat heb je nodig om deze teamsport te spelen? Ontdek het in deze blog.

Baantjes zwemmen: schema, techniek en tips voor effectief trainen

Baantjes zwemmen: schema, techniek en tips voor effectief trainen

Zwemmen is gezond én leuk! Lees hier tips, een beginnersschema en hoe je veelgemaakte fouten voorkomt.

Dit moet je weten over basketbal regels

Lees hier alles over de spelregels die komen kijken bij het spelen van een potje basketbal.

atletiek tips

Wat is atletiek?

Atletiek is mythisch, universeel ... een sport die onze nieuwsgierigheid om vele redenen aanwakkert.

Potje pinpongen? Dit zijn de tafeltennisregels

Potje pingpongen? Dit zijn de tafeltennisregels

Speel jij ook graag een potje pingpong of tafeltennis? Of je het nu speelt op de camping, op het schoolplein of in de sporthal maakt niet uit. Tafeltennis is een snelle, uitdagende sport en populair bij jong en oud. Net als bij alle sporten is het belangrijk dat je de regels van het spelletje kent. In dit sportadvies nemen we je mee in de wereld van tafeltennis. We leggen uit wat het verschil is tussen pingpong en tafeltennis, zetten de tafeltennisregels voor je op en rij en vertellen je waarom tafeltennis zo leuk is.