De vlinderslag leren: techniek, training en tips

De vlinderslag leren: techniek, training en tips voor meer kracht in het water

Ben je op zoek naar een uitdaging en wil je graag de vlinderslag techniek leren? Lees hier wat er komt kijken bij vlinderslag zwemmen en welke hulpmiddelen je eventueel gebruikt tijdens het oefenen. Ontdek in hoeveel tijd je 50 meter met vlinderslag aflegt en neem dat mee in je persoonlijke trainingsdoel.

Wat is de vlinderslag precies?

De basis van het vlinderslag zwemmen komt van de schoolslag. Bij vlinderslag gebruik je je armen, die een doorhaal vanuit de heupen maken. Ook het bewegen van je romp en je hoofd zijn belangrijk voor het maken van snelheid bij de vlinderslag. Wil je de vlinderslag leren zwemmen, dan concentreer je je op een vloeiende beweging van de armen en het hoofd. Daar moet de beenslag bovendien goed op aansluiten. Alleen met de juiste timing krijg je de vereiste bol-hol-ligging.

Hoe ziet de juiste vlinderslag techniek eruit?

Bij de vlinderslag techniek oefeningen train je onderstaande bewegingen.

Armslag bij vlinderslag
Met beide armen maak je gelijktijdige, aandrijvende slagen. Strek je armen boven het wateroppervlak voor je uit, maar houd de ellebogen gebogen. De ellebogen zijn dus hoger dan je handen. Steek je duimen vervolgens op schouderbreedte in het water.

Trek vervolgens je armen naar beneden en daarna naar achteren. Je handen strek je ook naar beneden. Daarmee maak je een Y-vorm van je lichaam, door je handen naar buiten te bewegen. Tijdens deze beweging blijven je handen lager dan je ellebogen. Aansluitend breng je je handen bij elkaar en je armen gaan, met een krachtige beweging, langs je bovenbenen omhoog en vervolgens weer naar achteren. Wanneer je deze beweging hebt afgerond, ontspan je je armen en breng je ze weer naar voren in de uitgangspositie.

Samenwerking tussen je armen en benen
Een onderdeel van de vlinderslag is de dolfijnslag. Hiermee wordt eigenlijk het moment bedoeld dat je handen op heuphoogte zijn en je onderlichaam ook in beweging komt. Trek je handen naar achteren en je heupen gaan naar beneden terwijl je knieën buigen. Hier begint de dolfijnslag, waarbij je voetzolen en hielen boven het wateroppervlak uitkomen. Je voeten maken een krachtige, neerwaartse slag. Je lichaam wordt hierdoor naar voren gedreven. Zorg dat je lichaam een dichte massa is en houd je benen dicht bij elkaar. Maak de zwemslag met je armen af en breng ze weer naar voren, zodat je de vlinderslag kunt herhalen.

Keerpunt tijdens vlinderslag zwemmen
De vlinderslag wordt vaak over een korte afstand gezwommen, vanwege de krachtsinspanning die het vraagt. Als je langere afstanden zwemt, bijvoorbeeld 100 meter vlinderslag, dan komt er een moment dat je moet keren.

Tijdens het keren zet je je handen allebei tegen de muur, maar je handen blijven onder water. Trek je knieën naar je borst en beweeg een arm met de elleboog opzij, zodat je romp naar een kant meedraait. Je andere arm breng je omhoog, met je hand op de hoogte van je hoofd. Strek daarna allebei je armen voor je uit en zet tot slot met beide voeten tegelijk af tegen de muur.

Zwemhouding bij de vlinderslag
Tijdens de vlinderslag moet je lichaam zo recht mogelijk in het water liggen. Het is daarbij belangrijk dat je net onder het wateroppervlak blijft. Ga je de vlinderslag techniek oefenen, besteed dan zeker aandacht aan het stabiliseren van je heupen op het moment dat je de armslagen maakt, zodat je heupen niet te diep in het water zakken.

Positie van je hoofd en ademhaling
Voordat je de techniek van het ademhalen bij de vlinderslag leert, moet je weten hoe de positie van je hoofd in het water is. Je hoofd blijft zo laag mogelijk, deels onder water. Zo kost het ademhalen je de minste energie. Dit is, zeker in het begin, gemakkelijker gezegd dan gedaan. Je bewegingen zijn in het begin groot, maar geleidelijk leer je om je hoofd in een neutrale positie te houden tijdens de vlinderslag.

Als je met de armslag begint, komt je mond net boven water. Dat is het punt dat je ademhaalt. Je blik houdt je op dat moment naar voren gericht, zodat je recht blijft zwemmen. Op het moment dat je hoofd door de zwembeweging weer onder water komt adem je uit. Deze uitademing houd je aan totdat je mond weer boven water komt.

Als je meer ervaring in vlinderslag zwemmen hebt, kun je er ook voor kiezen om een ander ademhalingsritme of een andere techniek aan te houden. Bijvoorbeeld zijwaartse uitademing of uitademing na een paar armslagen in plaats van bij iedere armslag. Voor beginners is dat geen aanrader, omdat dit in het begin nog te veel energie kost.

Vlinderslag leren zwemmen: waar begin je?

Bij de vlinderslag techniek oefening begin je met trainen en herhalen van de verschillende slagen. De armslag is belangrijk, omdat je hiermee vaart maakt. Dit bereik je alleen als je de juiste volgorde van bewegen aanhoudt, dus vanuit een gestrekte positie, met gebogen ellebogen je armen naar je heupen brengen en weer terug.

Je lichaam ligt daarbij recht in het water, zo dicht mogelijk bij het wateroppervlak. De juiste balans vinden is noodzakelijk, want als je te recht ligt, maak je te weinig vaart. Je moet dus in staat zijn om met je lichaam een golfbeweging te maken, waarbij je lichaam vrijwel helemaal onder water blijft.

Tijdens de vlinderslagcyclus voer je twee beenslagen uit met de dolfijnslag. Je benen houd je zo dicht mogelijk tegen elkaar aan, om weerstand tegen het water te bieden. Je oefent op een vloeiende beweging van je armen en je voeten, zodat je hiermee ondersteuning aan je armen en rug geeft tijdens het zwemmen. Omdat het leren van de vlinderslag niet eenvoudig is, is veel oefenen belangrijk. Vergeet daarbij niet je spierkracht buiten het zwembad op te bouwen, zodat je spieren de trainingen ook kunnen volhouden.

Welke spieren gebruik je bij de vlinderslag?

Vlinderslag zwemmen doe je eigenlijk met je hele lichaam. Van je hoofd en je nek tot aan je voeten beweeg je tijdens de vlinderslag. Je rug en armen doen echter het grootste deel van het zware werk. Je gebruikt in je armen je triceps, de spieren die aan de achterkant van je bovenarm zitten. Deze spieren sturen je de beweging van je elleboog aan.

Naast je armspieren spelen ook je rugspieren een grote rol, zoals de brede rugspier of musculus latissimus dorsi. Deze platte, brede spier zorgt er onder andere voor dat je armen kunnen draaien en zich afzonderlijk bewegen ten opzichte van het schouderblad. En dat komt goed van pas bij de vlinderslag. De grote borstspier (musculus pectoralis major) heeft min of meer dezelfde functie als de grote rugspier. De grote borstspier zorgt ervoor dat je armen in tegengestelde beweging kunnen draaien, zodat je zowel een binnenwaartse als achterwaartse beweging met je armen kunt maken. 

Hoe train je de vlinderslag techniek het best?

Oefenen en kracht opbouwen zijn twee belangrijke zaken als je de vlinderslag techniek goed wilt beheersen. Kracht opbouwen doe je met behulp van krachttraining. Met push-ups, planken en pull-ups train je je armspieren, rugspieren en buikspieren.

Besteed voldoende tijd aan het oefenen van je ademhalingstechniek. De focus ligt op het synchroniseren van je ademhaling met je bewegingen. Wanneer je armen naar voren gaan adem je in, als je armen naar achteren gaan adem je uit. De synchronisatie geldt ook voor de bewegingen die je met je armen en je benen maakt. Deze samenwerking moet vloeiend zijn, voor een gestroomlijnde beweging die je zo min mogelijk energie kost.

Maak eventueel gebruik van hulpmiddelen tijdens het oefenen van de zwemslagen, zoals flippers of een kickboard. Dit helpt ook als je je bijvoorbeeld wilt concentreren op de techniek van je armslagen of om beenkracht op te bouwen.

Wanneer je wilt weten of je de techniek goed uitvoert, helpt het om een paar zwemsessies op video op te laten nemen, bijvoorbeeld door de zweminstructeur. De beelden geven je vaak inzicht in wat er nog niet goed gaat en de zweminstructeur geeft aanwijzingen hoe je dit verbetert. 

Wat is een goede tijd op de 50 meter vlinderslag?

Als je een tijdje hebt getraind en de vlinderslag al aardig beheerst, wil je natuurlijk ook weten in welke tijd je de 50 m vlinderslag aflegt. Onder amateurzwemmers zwemmen dames de vlinderslag in een tijd van 38,00 seconden. De 50 meter vlinderslag voor heren leggen amateurs gemiddeld in 31,10 seconden af.

In 2024 zwom de Zweedse Sarah Sjöström de 50 meter vlinderslag in 24,88 seconden en ze werd daarmee wereldkampioen. De Zwitser Noe Ponti vestigde in 2024 het wereldrecord op deze afstand met een tijd van 21,67 seconden. 

Welke hulpmiddelen helpen bij het verbeteren van je vlinderslag?

Hulpmiddelen zijn nuttig als je je techniek van de vlinderslag wilt verbeteren, maar ook als je extra kracht in je spieren wilt ontwikkelen. Een kickboard gebruik je bijvoorbeeld als je de dolfijnslag oefent. Je hebt extra weerstand in het water en zet daarmee vooral je heupen en je benen aan het werk. Draag je flippers onder het trainen, dan creëer je extra weerstand bij je benen en zo maak je je beenspieren sterker.

Combineer je oefeningen met hulpmiddelen met de ademhalingsoefeningen en de vlinderslag techniek voor je armslag. Houd het oefenen vol en geef jezelf ook de tijd om het te leren. Neem eventueel zwemles om de vlindertechniek te oefenen, zodat je uiteindelijk misschien met je vlinderslag aan competities kunt deelnemen

Vlinderslag leren: techniek en training

De vlinderslag is een krachtige en bovenal technische zwemslag waarbij je arm- en beenslag naadloos moeten samenwerken. Een goede techniek vereist een vloeiende armslag, sterke dolfijnbeenslag en de juiste ademhaling. Regelmatige training, krachtopbouw en hulpmiddelen zoals flippers of een kickboard helpen bij het verbeteren. Het is geen makkelijke zwemslag, maar met geduld en oefening krijgt iedereen deze uitdagende slag onder de knie.

Is vlinderslag een moeilijke zwemslag?

Vlinderslag is een van de moeilijkste zwemtechnieken. Je armslagen en beenslagen moeten in balans zijn en je moet op het juiste moment inademen en uitademen.

Hoelang doe je erover om de vlinderslag te leren?

Het duurt meestal een aantal jaar voordat je de vlinderslag techniek goed uitvoert. Hoe jonger je ermee begint, hoe eenvoudiger het waarschijnlijk gaat. 

Hoeveel beenslagen doe je tijdens een vlinderslagcyclus?

Een vlinderslag bestaat uit een neerwaartse en opwaartse armslag. Tegelijk maak je twee beenslagen, die onmisbaar zijn voor het uitvoeren van de vlinderslag techniek.

Vind hier meer tips voor het zwemmen

Borstcrawl leren: verbeter je vrije slag met de juiste techniek

Borstcrawl leren: verbeter je vrije slag met de juiste techniek

Ontdek in dit artikel meer over de ademhalingstechniek, de armslagen en waarom je benen belangrijk zijn bij borstcrawl zwemmen.

De vlinderslag leren: techniek, training en tips

De vlinderslag leren: techniek, training en tips

De vlinderslag leren: techniek, training en tips voor meer kracht in het water

Trainingsschema om met zwemmen af te vallen: zwem je fit

Trainingsschema om met zwemmen af te vallen: zwem je fit

Zwemmen is de perfecte manier om af te vallen en fitter te worden. Met een goed trainingsschema zie je al snel resultaat.

Baantjes zwemmen: schema, techniek en tips voor effectief trainen

Baantjes zwemmen: schema, techniek en tips voor effectief trainen

Zwemmen is gezond én leuk! Lees hier tips, een beginnersschema en hoe je veelgemaakte fouten voorkomt.

Wat je van topsport leert voor het leven buiten de sport

Wat je van topsport leert voor het leven buiten de sport

Olympisch zwemster Andrea Kneppers over discipline, focus en groei buiten de sport