Fietsremmen afstellen: tips voor maximale controle op twee wielen

Voordat je begint met fietsremmen afstellen, is het uiteraard belangrijk te weten welk type remmen jouw fiets heeft. Niet elke rem werkt hetzelfde en de manier van afstellen varieert per systeem. De meest voorkomende soorten fietsremmen zijn velgremmen, trommelremmen en schijfremmen. Daarnaast maken we een onderscheid tussen mechanische en hydraulische bediening. Velgremmen zijn het meest zichtbaar en herkenbaar. Bij deze remmen grijpen de remblokken op de zijkant van de velg van het wiel. Dit systeem zie je vaak terug op stadsfietsen, racefietsen en hybridefietsen. Ze zijn licht, eenvoudig af te stellen en goedkoop in onderhoud. Als je bij het remmen ziet dat de remblokken de velg raken, weet je dat er velgremmen geïnstalleerd zijn. Controleer of de remblokken evenwijdig aan de velg lopen en op gelijke afstand van het wiel staan. Piept de rem bij gebruik? Dan is dit vaak doordat het remblok verkeerd staat of er vuil op zit.

Trommelremmen bevinden zich in de naaf van het wiel en zijn volledig afgesloten. Je vindt ze meestal op omafietsen, stadsfietsen en elektrische fietsen. Trommelremmen vragen weinig onderhoud, maar moet ze af en toe bijstellen. Dit doe je door middel van een stelschroef bij de remarm. Je herkent ze doordat je geen remklauwen ziet aan de buitenkant van het wiel. Wel loopt er een kabel op de fiets naar een trommelvormige naaf. Fietsremmen afstellen is hierbij vooral gericht op de kabelspanning en het controleren van de bevestiging van de remarm.

Schijfremmen zijn remmen die enorm krachtig en betrouwbaar zijn bij hoge snelheden of bij nat weer. Deze remsoort bestaat uit een metalen schijf (de rotor) aan het wiel en een remklauw met remblokken. Schrijfremmen vind je met name terug op mountainbikes, sportieve fietsen en steeds vaker op e-bikes. Deze remmen bedien je ofwel mechanisch, ofwel hydraulisch. Mechanische schijfremmen werken met kabels, net als velgremmen. Hydraulische fietsremmen werken met olie en moeten soms ontlucht worden. Let dus goed op de onderdelen van jouw remsysteem. Zie je remblokjes langs de velg? Dan beschik je over velgremmen. Wanneer je een metalen remschijf bij de as van het wiel ziet, zijn er schijfremmen gemonteerd. Is alles netjes weggewerkt in de naaf, dan bezit je trommelremmen. Zodra je weet over welk type remmen je beschikt, kun je jouw fietsremmen afstellen op een veilige manier.

De velgrem is al jarenlang de standaard op stads- en hybridefietsen. Dit type rem is namelijk licht, eenvoudig en krachtig genoeg voor dagelijks gebruik. De velgrem afstellen is makkelijk. Bovendien heb je weinig gereedschap nodig. Begin allereerst met het schoonmaken van de velg en de remblokken. Vuil en olie verminderen namelijk de wrijving, waardoor je minder krachtig kunt remmen. Controleer vervolgens de positie van de remblokken. Ze moeten vlak tegen de velg liggen, zonder de band te raken. Een remblok dat schuin staat, maakt niet volledig contact tijdens het remmen. Vervolgens moet je voor de velgrem afstellen de remarmen op de juiste positie plaatsen. Dit doe je met behulp van stelschroeven. Zorg ervoor dat beide zijden tegelijkertijd de velg raken. Trek aan de remgreep om te controleren of de remkracht voldoende is. Is dat niet het geval? Draai dan de kabelspanning bij om de velgrem af te stellen. Versleten remblokken herken je aan diepe groeven of ongelijkmatige slijtage. In dat geval is het tijd om ze te vervangen.

Piepende remmen op een fiets zijn niet alleen irritant, maar zijn soms ook een teken dat er iets mis is met je remsysteem. Het geluid ontstaat meestal doordat de remblokken en remoppervlakken (zoals velgen of remschijven) niet optimaal samenwerken. De oorzaak hiervan varieert per type rem, maar in vrijwel alle gevallen wijzen piepende remmen op een fiets op vervuiling, slijtage of verkeerde afstelling.

Bij velgremmen ontstaat het remmen van piepen op de fiets meestal door vuil of vet op de velg of remblokken. Regen, modder, olie van de ketting of vuil van de straat hopen zich op, waardoor een glibberig contactoppervlak ontstaat. Ook versleten of uitgedroogde remblokken veroorzaken piepende remmen. Een andere oorzaak is dat de remblokken in de verkeerde hoek zijn afgesteld. Staan ze niet correct ten opzichte van de velg, dan ontstaat een fluitend geluid bij het remmen. In dat geval helpt het om de voorzijde van de remblokken iets dichter bij de velg te zetten dan de achterzijde.

Bij schijfremmen, zeker hydraulische schrijfremmen, is piepen meestal het gevolg van vervuiling door olie of vet op de remschijf of op de remblokken wat het remoppervlak glad maakt. Hierdoor trillen de remblokken en produceren deze geluid. Ook nieuwe remblokken die nog niet goed zijn ingeremd, veroorzaken tijdelijk piepende remmen. Een kromme remschijf of een slecht gecentreerde remklauw geeft bovendien hetzelfde effect. Een andere oorzaak van schijfremmen die piepen, is de verkeerde combinatie van de schijfremmen met de remblokken. Met het juiste onderhoud voor de schijfremmen op de fiets heb je het piepen binnen een handomdraai opgelost.

Piepende remmen bij een elektrische fiets komen vaak voor. Deze fietsen zijn zwaarder en halen hogere snelheden. Dit betekent dat de remmen harder moeten werken. Hierdoor is de kans op hitte, vervuiling en slijtage groter; allemaal factoren die piepende remmen veroorzaken. Meestal duiden piepende remmen bij een elektrische fiets erop dat er onderhoud nodig is, zoals fietsremmen afstellen of onderdelen vervangen.

Verder spelen bij alle type remmen de weersomstandigheden een rol. Rijd je in nat weer, dan bestaat er een grotere kans op piepende remmen. Water en vuil nestelen zich namelijk met dit weertype gemakkelijker tussen de onderdelen van de remmen. Gelukkig is dit eenvoudig op te lossen door de remmen schoon te maken, af te stellen en in sommige gevallen de remblokken te vervangen.

Fietsremmen afstellen is geen hogere wiskunde, maar moet je wel zorgvuldig doen. Of je nu een simpele velgrem hebt, een trommelrem of een hydraulische schijfrem. Goed afgestelde remmen zijn sterker, stiller en veiliger. Bij hydraulische schijfremmen afstellen gaat het om ontluchten en het nauwkeurig centreren van de remklauw. Ook dien je de remmen in te remmen. Velgremmen en trommelremmen afstellen gaat eenvoudiger, omdat je hierbij met name moet schoonmaken en de remblokken moet controleren. Piepende remmen op de fiets zijn vaak signalen dat er onderhoud nodig is. Door de onderdelen tijdig te vervangen en af te stellen, ga je vol vertrouwen de weg op.