Hoe leer je schaatsen?

Sta je zelfverzekerd op de schaats? Dan is het tijd om de schaatsslag te leren. Deze specifieke techniek gebruiken schaatsers om effectief vooruit te komen op het ijs. Of je nu gaat kunstschaatsen, langebaanschaatsen, shorttrack of recreatief wilt schaatsen, deze slag vormt de basis van ieder schaatsavontuur.

De schaatsslag bestaat uit drie fasen: de inzetfase, de glijfase en de afzetfase. Bij iedere fase maak je met de schaats contact met het ijs. Je begint met de inzetfase. Dit is het moment waarop je als schaatser na een afzet je schaats weer op het ijs plaatst. Je brengt hierbij je lichaamsgewicht van je ene naar je andere been, waarbij je de schaats op het ijs voorbereidt op de glijfase. Je plaatst je schaats recht onder je lichaam, zodat je in een rechte lijn op het ijs staat. Zo maak je optimaal gebruik van alle energie uit de afzet voor de glijfase. Bij de inzetfase gaat het vooral om het vinden van balans en het voorbereiden op de volgende fase. Zo start je stabiel aan je slag.

Met de ijzers van je schaatsen glijd je vervolgens over het ijs. Dit noemen we dan ook de glijfase. Bij de glijfase is het belangrijk dat je de snelheid die je hebt opgebouwd tijdens de afzet maximaal benut. Hoe langer en stabieler de glijfase, des te meer snelheid je opbouwt. Zeker voor lange afstanden is dit van belang, aanzien je hierdoor minder energie hoeft te verbruiken. De kunst is om de slagen precies lang genoeg te maken. Maak je ze te lang? Dan bestaat er een kans op wegglijden en vallen. Te kort geeft je echter te weinig snelheid. Naarmate je meer ervaring opbouwt met het leren schaatsen, kom je in een aangenaam ritme. Je voelt dan als het ware aan wanneer je in de volgende slag valt.

Na de glijfase begint tot slot de afzetfase. Hierbij duw je krachtig één been schuin naar achteren en opzij. Dankzij de kracht die hierdoor ontstaat, glijd je vooruit. Bij deze fase genereer je de meeste snelheid en energie. Voor de meest effectieve slag houd je je been op zo’n 45 graden. Je andere been houd je onder je lichaam. Je buigt je knie en gebruikt de kracht in je heupen, kuiten en dijspieren om af te zetten. Deze fase eindigt op het moment dat je afzettende been volledig is uitgestrekt. Vervolgens begin je de inzetfase met je andere been.

Bij het maken van slagen geeft een goede lichaamshouding je extra houvast. Bij het leren schaatsen raden we je dan ook aan om je lichaam licht voorover te buigen. Je houdt je rug recht en je knieën gebogen. Hierdoor houd je je zwaartepunt laag, waardoor je een goede balans hebt. Ook kun je hierdoor krachtig afzetten en heb je maximale controle over je schaatsen op het ijs.

Je armen spelen ook een belangrijke rol bij het leren schaatsen. Je gebruikt je armen om in evenwicht te blijven, maar ze helpen je ook bij het sturen en het creëren van extra snelheid. Bij korte afstanden gebruik je je armen intensiever om de afzet te ondersteunen. Schaats je een langere afstand? Dan beweeg je je armen meer ontspannen heen en weer bij het afzetten.

Veilig schaatsen begint met een goede voorbereiding. De eerste stap is het kiezen van de juiste uitrusting. Draag een paar goed zittende schaatsen die niet knellen. Verder raden we je aan om een helm, knie- en elleboogbeschermers te dragen. Handschoenen zijn ook een must, aangezien deze je beschermen tegen verwondingen tijdens een valpartij. Schaats bovendien niet met blote armen in een t-shirt. Kleding die je volledig bedekt zorgt ervoor dat je beschermd bent tegen het ruwe ijsoppervlak.

Ga je naar de ijsbaan? Schaats dan niet tegen de schaatsrichting in. De juiste schaatsrichting is linksom, tegen de wijzers van de klok in. Ervaren schaatsers laat je aan de binnenzijde schaatsen. Roept een schaatser tegen je "hoger op"? Dan houdt dit in dat de schaatser je wilt passeren. Je schaatst in dat geval naar rechts, zodat de ervaren schaatser je aan de binnenkant, oftewel de linkerkant, inhaalt. Zorg er bovendien voor dat je niet in een bocht gaat stilstaan. Wanneer iemand namelijk een val maakt in de bocht, glijdt hij of zij veelal naar de buitenkant. Zie je iemand vallen op het ijs? Geef dan een waarschuwing aan anderen door te roepen of je armen op te steken. Zo voorkom je botsingen.

Bij schaatsen op natuurijs controleer je eerst de kwaliteit van het ijs. Alleen ijs dat minimaal tien centimeter dik is, is veilig om op te schaatsen. Let hierbij op kleurveranderingen, scheuren en randen in het ijs. Zie je bijvoorbeeld geelwitte kleuren? Dan bestaat hier het risico op windwakken. Let ook extra op bij bruggen, waterplanten, overhangende takken en vogels. Trek er bovendien nooit alleen op uit, maar schaats minimaal met zijn tweeën. Neem daarnaast een ijspriem en een stuk touw mee. Zo kun je jezelf of anderen uit een wak trekken. Met een fluitje laat je daarbij mensen weten dat je hulp nodig hebt. Handig is het om een aantal pleisters, wat verband en isolatiefolie mee te nemen bij een lange tocht. Zo kun je eerste hulp verlenen aan jezelf of andere schaatsers. Op drukke locaties houd je voldoende afstand van anderen voor het geval ze onverwachte bewegingen maken. Is het extreem koud? Draag dan winddichte kleding, een skibril en een bivakmuts om je lichaam en gezicht te beschermen. Zorg er tenslotte voor dat je voor de avond valt weer huiswaarts keert, aangezien je in het donker zwak ijs slechter ziet.