Man over boord (MOB)

Geen man overboord? Bereid je toch goed voor

Geen man overboord. Het is een bekende Nederlandse uitdrukking die dient als een geruststelling. Het valt allemaal wel mee, wordt er eigenlijk mee bedoeld. Deze uitdrukking vindt zijn oorsprong in de zeevaart. Was er geen man overboord? Dan was de bemanning veilig.

Ook tegenwoordig wil je als vaarder geen man over boord hebben, zowel letterlijk als figuurlijk. Toch kunnen er situaties ontstaan waarbij er wel iemand te water raakt. Hoe bereid je je daarop voor? Het is belangrijk dat iedereen een reddingsvest draagt. Als je op zee gaat varen, kies je het beste voor een 275N-reddingsvest. Dat heeft een optimaal drijfvermogen. Kies voor een model dat zowel een fluit als een licht heeft, waardoor het terugvinden van de man over boord makkelijker wordt.

Maak ook gebruik van een noodbaken. Wanneer je het noodbaken gebruikt, stuurt deze direct je coördinaten door naar hulpdiensten. Hierdoor is een vrouw of man over boord makkelijker te lokaliseren. Een PLB werkt wereldwijd. Een AIS-SART heeft een kleiner bereik.

Voorlichting is ontzettend belangrijk. Als je regelmatig noodprocedures doorneemt met de bemanning, dan kan iedereen in geval van nood snel in actie komen. Oefen bijvoorbeeld regelmatig de man over boord manoeuvre als dit mogelijk is. Als je de kuip uitgaat, moet je met slecht weer altijd aangelijnd zijn. Ga je de kajuit in? Dan koppel je de lijn af bij je harnas. Zo kun je jezelf direct weer zekeren wanneer je naar buiten gaat. Voorkom tot slot onderkoeling. Wanneer jij of andere bemanningsleden onderkoeld raken, worden de reflexen trager, waardoor de kans op een man over boord groter wordt. Kleed je dus warm aan en drink en eet regelmatig wat warms.

Hoe red ik een drenkeling?

Een man over boord, dat wil je liever voorkomen. Toch kan het gebeuren en dan is het fijn als iedereen weet wat hij of zij moet doen. Het is in ieder geval belangrijk dat er zo snel mogelijk alarm wordt geslagen, zodat de rest van de bemanning op de hoogte is. Zo kan ook direct iemand de MOB-knop indrukken. Deze knop (de man-overboord-knop) legt de tijd en je gps-locatie vast en stuurt een signaal door naar de reddingsbrigade.

Gooi een drijvend object naar de drenkeling toe, zoals een reddingsboei. Dit is vooral belangrijk indien de persoon in het water geen reddingsvest draagt. Als hij wel een reddingsvest draagt, gooi je enkel een joon overboord. Dit is een vlag in een opvallende kleur die het makkelijker maakt om de positie van de man over boord in de gaten te houden. Blijf zelf ook altijd naar de man over boord kijken. Probeer hem niet uit het oog te verliezen, terwijl anderen de boot omkeren.

Hoe je naar een man over boord vaart, is afhankelijk van verschillende factoren, zoals de weersomstandigheden en of je een zeil of motor gebruikt. Belangrijk is wel dat je direct tegen de wind in draait. Zo blijf je dichter bij de man die over boord is. Als je een motor hebt, laat je de zeilen vallen en ga je direct op de motor verder. Vervolgens keer je de boot in een manoeuvre die veilig is in de situatie en vaar je terug naar de man over boord.

Is de vrouw of man over boord bij bewustzijn? Gooi degene een touw toe en begeleid hem of haar vervolgens naar het trappetje van de boot. Het kan ook zijn dat de persoon in het water bewusteloos is. Het is belangrijk om de drenkeling horizontaal uit het water te halen. Je kunt hiervoor een stormfok als hulpmiddel gebruiken. Is de bewusteloze man of vrouw aan boord gehesen en is er geen hartslag waarneembaar? Dan is het belangrijk dat er direct begonnen wordt met reanimatie.

Wat als je zelf overboord gaat?

Je hoopt het nooit mee te hoeven maken, maar het is ook goed om te weten wat je moet doen in geval je zelf overboord slaat. Het belangrijkste is dat gesignaleerd wordt dat je over boord bent geslagen. Als je een reddingsvest met fluitje draagt, kun je hard op het fluitje blazen om de aandacht van de rest van de bemanning te trekken. Probeer jezelf ondertussen drijvende te houden.

Als je een vlag wordt toegeworpen, probeer dan zo dicht mogelijk bij deze joon te blijven. Zo is het makkelijker voor de bemanning om je in het oog te houden. Controleer of het licht op je reddingsvest brandt. Dit zou automatisch moeten gebeuren, maar als dit niet het geval is, schakel je het handmatig in. Neem vervolgens de HELP-houding aan. HELP staat voor Heat Escape Lessening Position. Kruis je armen over je lichaam en plaats je handen onder je oksels. Kruis ook je benen en trek deze op. Op deze manier kan er geen koud water langs je oksels en liezen stromen. Dit zijn namelijk plekken met slagaders waar je snel warmte verliest. Houd deze houding aan. Ga niet zwemmen op groot open water wanneer dit niet nodig is. Hierdoor raak je namelijk uitgeput en sneller onderkoeld.

Draag je geen reddingsvest? Als iemand in de gaten heeft dat je overboord bent geslagen, gooien ze je als het goed is iets toe dat drijft, zoals een reddingsboei. Gebruik deze om te blijven drijven. Als het mogelijk is, trek je jezelf zo ver mogelijk boven water om onderkoeling tegen te gaan.